Postawa pełna możliwości – wspieranie rozwoju dziecka z niepełnosprawnością

Temat pozycjonowania powinien być poruszany przy każdym dziecku z niepełnosprawnością ruchową (mózgowe porażenie dziecięce, przepuklina oponowo rdzeniowa, urazy czaszkowo-mózgowe, artrogrypoza, choroby genetyczne itp.). To właśnie pozycjonowanie i opieka 24/7 jest podstawowym czynnikiem wpływającym na rozwój dziecka z niepełnosprawnością ruchową, jego postępy w rehabilitacji oraz możliwość powstania problemów wtórnych w późniejszym wieku.

Wykazano, że asymetria w pozycji leżącej lub siedzącej a także brak zmian pozycji znacznie zwiększa ryzyko rozwoju skoliozy, deformacji typu „podmuch wiatru”, dyslokacji stawu biodrowego oraz rozwoju przykurczy zgięciowych w obrębie stawów biodrowych i stawów kolanowych, co w efekcie prowadzi do pojawienia się objawów bólowych, zaburzeń snu, zaburzenia funkcji oddechowych a w ciężkich przypadkach zagraża życiu.

Powyższe problemy mogą spowodować utratę nabytych umiejętności, utrudniać stanie, siedzenie czy kroczenie a także czynności pielęgnacyjne. Mają znaczący wpływ na ograniczenie aktywności i partycypacji a co za tym idzie wpływają znacznie na komfort życia pacjenta i całej rodziny.

 Długotrwałe utrzymywanie asymetrycznej postawy sprzyja powstawaniu deformacji układu ruchu, takich jak:

  • skolioza,
  • skośne ustawienie miednicy,
  • przykurcze zgięciowe w stawach biodrowych i kolanowych,
  • zgięcie kolan,
  • zwichnięcie stawu biodrowego.

Dzieci prezentujące asymetryczną postawę w siadzie lub leżeniu są dwukrotnie bardziej narażone na rozwinięcie dolegliwości bólowych.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku dzieci, chodzących samodzielnie np. w przypadku dzieci z MPD z poziomów I i II GMFCS szeroko pojęte pozycjonowanie będzie raczej polegało na dostosowaniu ogólnie dostępnego sprzętu dla dzieci do indywidualnych potrzeb dziecka z MPD np.

– wysokość krzesełka, stolika,

– małe zmiany w rowerze np. siodełko,

– aranżacja placu zabaw na podwórku i w domu

– zwrócenie uwagi na pewne elementy przy wyborze wózka spacerowego lub niewielkie przeróbki itd.

Dzieci chodzące samodzielnie mogą wymagać także korekcji podczas ruchu i tutaj zastosowanie znajdą ortezy kończyn dolnych z odpowiednio dobranymi butami a także różnego rodzaju kombinezony czy stabilizatory. Przy wielopłaszczyznowych zaburzeniach ruchu możemy do terapii włączyć pionizację i elementy pozycjonowania nocnego (np. ortezy kończyn dolnych lub górnych). 

Dzieci z większymi ograniczeniami ruchowymi np. dzieci z MPD z poziomów III, IV i V GMFCS potrzebują bardziej specjalistycznego sprzętu, aby móc osiągnąć prawidłową pozycję, która powinna być nieodłączną częścią ich rehabilitacji.

Wyniki badań pokazują, że wprowadzenie odpowiedniego pozycjonowania już przed 18 miesiącem życia może zmniejszyć ryzyko patologicznego rozwoju stawu biodrowego u dzieci z poziomu III, IV lub V GMFCS i konieczności leczenia chirurgicznego w wieku 5 lat.

Zaleca się pozycjonowanie minimum 6 godzin dziennie w dwóch lub więcej pozycjach (sprzęcie): wsparcie pozycji leżącej (zalecane na noc), siedzisko/system pozycjonujący siad (zalecane 6 godzin dziennie), pionizacja (zalecana godzina dziennie).


Piękne drukowane plakaty możecie zamówić tutaj: liwcare.pl



EBM – lista artykułów
  • Positioning for Hip Health: A Clinical Resource Lynore McLean, B.Sc. PT, Sonja Magnuson, M.Sc. Rehab. Sc., Sherylin Gasior, M.Sc. OT Sunny Hill Health Centre for Children, Vancouver, BC, Canada
  • Palisano, R., Rosenbaum, P., Walter, S., Russell, D., Wood, E., & Galuppi, B. (1997). Development and reliability of a system to classify gross motor function in children with cerebral palsy. Developmental Medicine & Child Neurology, 39, 214-223.
  • Porter, D., Michael, S., & Kirkwood, C. (2008). Is there a relationship between preferred posture and positioning in early life and the direction of subsequent asym metrical postural deformity in non ambulant people with cerebral palsy? Child: care, health and development, 35,5, 635-641
  • Poutney, T., Mandy, A., Green, E & Gard, P. (2009). Hip subluxation and dislocation in cerebral palsy – a prospective study on the effectiveness of postural management programmes.  Physiotherapy Research International, 14 (2), 116-127
  • Paleg, G. S., Smith, B.A., & Glickman, L.B. (2013). Systematic Review and Evidence-Based Clinical Recommendations for Dosing of Pediatric Supported Standing Programs. Pediatric Physical Therapy, 232-247
  • Hankinson, J. & Morton, R.E. (2002). Use of a lying hip abduction system in children with bilateral cerebral palsy; a pilot study. Developmental Medicine and Child Neurology, 44, 177-180
  • Martinsson, C., & Himmelmann, K. (2011) Effect of weight-bearing in abduction and extension on hip stability in children with cerebral palsy. Pediatric Journal of Physical Therapy, 23, 150-157
  • Dalen, Y., Saaf, M., Rignertz, H., Kelfbeck, B., Mattsson, E. & Haglund-Ackerlind, Y. (2010). Effects of standing on bone density and hip dislocation in children with severe cerebral palsy. Advances in Physiotherapy, 12, 187-193
  • Ágústsson A., Sveinsson T., Pope P., Rodby-Bousquet E. (2018) Preferred posture in lying and its association with scoliosis and windswept hips in adults with cerebral palsy. Disability and Rehabilitation Volume 41, 2019 – Issue 26, 3198-3202
  • Casey J., Agustsson A., Rosenblad A., Rodby-Bousquet E. (2021) Relationship between scoliosis, windswept hips and contractures with pain and asymmetries in sitting and supine in 2450 children with cerebral palsy. Disability and Rehabilitation Volume 44, 2022 – Issue 22, 6738-6743
  • Casey J., Agustsson A., Rosenblad A., Rodby-Bousquet E. (2020) Postural asymmetries, pain, and ability to change position of children with cerebral palsy in sitting and supine: a cross-sectional study. Disability and Rehabilitation Volume 44, 2022 – Issue 11, 2363-2371

Specjalny sprzęt do pozycjonowania powinien być także wprowadzony u dzieci, które nie potrafią przejść więcej niż 10 kroków przed 30 miesiącem życia a ich PM (procent migracji) jest większy niż 15%.

Pozycjonowanie powinno podążać za prawidłowym rozwojem dziecka i osiąganiem przez nie kamieni milowych:

– prawidłową pozycję leżącą wprowadzamy tak szybko jak to możliwe (już od urodzenia), biorąc także pod uwagę pozycję leżenia przodem z możliwością zabawy

– pozycjonowanie w siadzie wprowadzamy w wieku 6 miesięcy

– pionizację w wieku 9-12 miesięcy

Preferowane przez dzieci asymetryczne pozycje np. leżenie tyłem z głową skręconą w jedną stronę lub leżenie tylko na jednym boku mogą prowadzić do wielu deformacji jak np. zwichnięcie stawu biodrowego.

Aby osiągnąć prawidłową pozycję często używamy sprzętu pozycjonującego i ortez dziennych i nocnych różnego typu.

Badania pokazują także, że obciążenie kończyn dolnych w odwiedzeniu i wyproście (pionizacja w rozkroku) przez 30 do 90 minut dziennie przez rok zmniejsza PM po zabiegu tenotomii mięśni przywodzicieli i biodrowo-lędźwiowego w przypadku dzieci nie chodzących z MPD ale także zapobiega wzrastaniu PM u dzieci z MPD, które nie wymagają zabiegu chirurgicznego.

Zalecenia kliniczne łączące badania i opinie ekspertów wspierają wczesne stosowanie wygodnego pozycjonowania lub sprzętu w celu skrócenia czasu spędzonego w asymetrycznych i potencjalnie szkodliwych pozycjach leżących lub siedzących. Zaleca się pionizację, aktywne obciążanie i chodzenie/kroczenie, aby promować aktywny ruch i zmianę pozycji, gdy jest to możliwe.

Ogólne zalecenia podczas pozycjonowania:

  • Pozycje leżąca i siedząca powinny być komfortowe i nieszkodliwe. Jeśli dziecko ma nadmierne napięcie mięśniowe warto zabezpieczyć odwiedzenie poprzez podparcie przyśrodkowej strony ud zarówno w leżeniu jak i w siadzie, aby zapobiegać przywodzeniu (krzyżowaniu nóg). W przypadku dzieci z hipotonią, pełne boczne podparcie miednicy i ud jest potrzebne, aby ograniczyć pozycje „żaby” (nadmierne obustronne odwodzenie bioder, zgięcie i rotacja zewnętrzna).
  • Wprowadź pionizację z odwiedzeniem przynajmniej 10–15 stopi (w sumie 20–30 stopni) co najmniej jedną godzinę dziennie. Jest to ważna zmiana pozycji z siedzenia lub leżenia, a odwiedzenie w tym zakresie bywa lepiej tolerowane przez dziecko.
  • Upewnij się, że sprzęt i pozycjonowanie nie ogranicza możliwości funkcjonalnych i aktywności odpowiednich do wieku dziecka.
  •  Zachęcaj do aktywnego przenoszenia ciężaru ciała i ruchu w urządzeniach do chodzenia, aby ograniczyć siedzący tryb życia. Poza urządzeniami do chodzenia można wprowadzić jazdę na rowerze, dostosowany rower biegowy oraz pływanie.
  • Ogranicz czas spędzony w niezabezpieczonej pozycji leżącej, szczególnie podczas dnia i wprowadź pozycje wyższe. Unikaj spędzania więcej niż 8 godzin w jednej pozycji.
  • Warto wprowadzić instruktarz postępowania posturalnego w codziennych czynnościach jak podnoszenie, przenoszenie, korzystanie, korzystanie z toalety, kąpiel, ubieranie się, jedzenie i picie, aby poprawić funkcjonowanie i uczestnictwo oraz zmniejszyć negatywne konsekwencje szkodliwych pozycji.
  • Stosuj wiarygodną ocenę postawy, taką jak PPAS, aby zidentyfikować asymetrie i wcześnie interweniować.

Pamiętaj, że pozycjonowanie to przede wszystkim indywidualne podejście do pacjenta i jego problemów. Inaczej będziemy pozycjonować i zabezpieczać dziecko ze wzmożonym napięciem mięśniowym (hipertonią), inaczej z obniżonym napięciem mięśniowym (hipotonią) a jeszcze inaczej ze zmiennym napięciem mięśniowym (dyskinezą). Nigdy nie rób nic na siłę i nie sprawiaj bólu! Pacjenta do pozycjonowania trzeba przygotować czy to podczas fizjoterapii, wprowadzając pozycje stopniowo czy wspomagając proces różnymi dostępnymi interwencjami jak np. doustne leki rozluźniające, iniekcje toksyny botulinowej czy interwencje chirurgiczne. Dlatego bardzo ważna jest praca w zespole, komunikacja pomiędzy specjalistami i ustalenie celu a także drogi do jego osiągnięcia. Najważniejszą częścią zespołu powinna być rodzina (pacjent i opiekunowie), ponieważ to oni na co dzień będą wdrażać zalecenia i na podstawie ich obserwacji będzie można wprowadzać modyfikacje.



EBM – lista artykułów
  • Haruhiko S., (2020) Postural deformity in children with cerebral palsy: Why it occurs and how is it manager. 2020 Jun 20;23(1):8–14.
  • Gericke T: Postural management for children with cerebral palsy: consensus statement. Dev Med Child Neurol. 2006; 48: 244.
  • Picciolini O, Le Metayer M, et al.: Can we prevent hip dislocation in children with cerebral palsy? Effects of postural management. Eur J Phys Rehabil Med. 2016; 52: 682-690.
  • Hagglund G, Alriksson-Schmidt A, et al.: Prevention of dislocation of the hip in children with cerebral palsy: 20-year results of a population-based prevention programme. Bone Joint J. 2014; 96-B: 1546-1552.
  • Pountney T, Mandy A, et al.: Management of hip dislocation with postural management. Child Care Health Dev. 2002; 28: 179-185.
  • Effects of Postural Management on Hip Migration in Children With Cerebral Palsy: A Systematic Review Christiaan Gmelig Meyling, MarjolijnKetelaar, Marie-Anne Kuijper,AnnemiekeI Buizer 2018
  • Novak I, Morgan C, Fahey M, Finch-Edmondson M, Galea C, Hines A, et al. State of the Evidence Traffic Lights Systematic Review of Interventions for Preventing and Treating Children with Cerebral Palsy. Curr Neurol Neurosci Rep. 2020;20(2):3.
  • Paleg G., Livingstone R. (2022) Evidence-informed clinical perspectives on postural management for hip health in children and adults with non-ambulant cerebral palsy. J Pediatr Rehabil Med. 2022;15(1):39-48.
  • Battisti N, Cozzaglio M, Faccioli S, Perazza S, Groppi A, Menta L, Motta M, Piovesan R, Digennaro GL, Rodocanachi M, Ronchetti AB, Sarno C, Saviola D, Valagussa G, Cersosimo A.Eur J. Prevention of hip dislocation in severe cerebral palsy (GMFCS III-IV-V): an interdisciplinary and multi-professional Care Pathway for clinical best practice implementation. Phys Rehabil Med. 2023 Dec;59(6):714-723
  • Rauf W, Sarmad S, Khan I, Jawad M. Effect of position on gross motor function and spasticity in spastic cerebral palsy children. J Pak Med Assoc. 2021 Mar;71(3):801-805.
  • Holmes C, Brock K, Morgan P. Pain and its relationship with postural asymmetry in adults with cerebral palsy: A preliminary exploratory study. Disabil Health J. 2021 Jul;14(3):101063
  • Shekari Z, Sadeghian Afarani R, Fatorehchy S, Bakhshi E, Shahshahani S, Mousavi E. Relationship Between Postural Asymmetry, Balance, and Pain in Children With Spastic Cerebral Palsy. Pediatr Neurol. 2024 Jun; 155:84-90.
  • Paleg G, Livingstone R. Outcomes of gait trainer use in home and school settings for children with motor impairments: A systematic review. Clin Rehabil. 2015;29(11):1077–91.
  • Verschuren O, Hulst RY, Voorman J, Pillen S, Luitwieler N, Dudink J, et al. 24-Hour Activity for Children With Cerebral Palsy: a Clinical Practice Guide. Dev Med Child Neurol. 2021;63(1):54–9.
  • Toohey M., Blatch-Williams R., Budini K., Ferreira A., Griffin A, Hines A., Jackman M., Lind K., Massey J., Mc Namara M., Mitchell J., Morgan C., Norfolk E., CB. Paton M., Polyblank D., Reedman S.,Novak I. Effectiveness of postural interventions in cerebral palsy: umbrella systematic review. Paediatrics and Child Health Volume 34, Issue 8, August 2024, Pages 257-278

Korzystanie z urządzeń do pionizacji u dzieci niepełnosprawnych jest powszechną praktyką, która oferuje liczne korzyści fizyczne, społeczne i emocjonalne. Urządzenia te, są zaprojektowane w celu wspierania dzieci, które nie mogą stać samodzielnie z powodu niepełnosprawności ruchowej lub ich wzorzec postawy i ruchu jest zaburzony.

Oto kilka kluczowych aspektów i korzyści wynikających ze stosowania urządzeń do pionizacji:

  • Poprawa długości mięśni
  • Poprawa wytrzymałości i parametrów krążeniowo – oddechowych
  • Zapobieganie lub zmniejszanie przykurczy kończyn dolnych, ponieważ pionizacja powoduje delikatne rozciąganie
  • Zmniejszenie spastyczności
  • Wzmocnienie kości poprzez poprawę ich mineralizacji
  • Zapobieganie złamaniom
  • Zapobieganie lub zmniejszenie ryzyka dyslokacji stawu biodrowego / rozwoju dysplazji bioder
  • Zapobieganie odleżynom, ponieważ pionizacja to zmiana pozycji, która odciąża części ciała obciążone podczas większości czasu np. w siadzie
  • Poprawa krążenia
  • Poprawa oddychania
  • Zmniejszenie ilości zaparć
  • Poprawa perystaltyki jelit
  • Poprawa wydalania moczu
  • Poprawa funkcji kończyn górnych, ponieważ dziecko może używać rąk we wspomaganej pozycji
  • Poprawa snu i redukcja zmęczenia
  • Poprawa samooceny i interakcji społecznych

Dodatkowo wykazano, że regularna pionizacja podtrzymuje umiejętność przyjmowania obciążenia na kończyny dolne przez co ułatwia transfery, czyli zmiany pozycji u osób dorosłych, co jest ogromnym ułatwieniem w codziennej opiece.

 Pionizacja to zmiana pozycji podczas dnia i wprowadzenie większej aktywności szczególnie dla dzieci niechodzących. Wykazano, że pionizacja w takim przypadku nie jest bierna, zwiększa aktywność i podnosi parametry krążeniowo-oddechowe. A dodatkowo aktywna pionizacja (wspomagana robotyką) pomaga osiągnąć aktywność fizyczną, która bez tych urządzeń nie byłaby możliwa, co przekłada się na codzienne funkcjonowanie i daje rodzicom/opiekunom nadzieję.



EBM – lista artykułów
  • Supported-standing interventions for children and young adults with non-ambulant cerebral palsy: A scoping review. McLean LJ, Paleg GS, Livingstone RW.Dev Med Child Neurol. 2023 Jun;65(6):754-772. 
  • Effectiveness of assisted standing on bone mineral density in children with cerebral palsy. A systematic review. Valenzuela-Aedo F, Reyes-Moreno C, Balboa-Castillo T.Arch Argent Pediatr. 2024 Dec 1;122(6):e202310251.
  • Health Parameters in Standing and Nonstanding Nonambulatory Adults With Cerebral Palsy. Murphy KP, Gueron L, McMillin C, Marben KB.Arch Rehabil Res Clin Transl. 2021 Feb 16;3(2):100110
  • Effect of standing frames used in real life on bone remodeling in non-walking children with cerebral palsy. Barbier V, Goëb V, Klein C, Fritot S, Mentaverri R, Sobhy Danial J, Fardellone P, Le Monnier L.Osteoporos Int. 2022 Sep;33(9):2019-2025.
  • Effect of different durations of using a standing frame on the rate of hip migration in children with moderate to severe cerebral palsy: a feasibility study for a randomised controlled trial. Rapson R, King T, Morris C, Jeffery R, Mellhuish J, Stephens C, Marsden J.Physiotherapy. 2022 Sep;116:42-49.
  • Rodby-Bousquet E, Agustsson A. Postural Asymmetries and Assistive Devices Used by Adults With Cerebral Palsy in Lying, Sitting, and Standing. Front Neurol. 2021;12:758706.
  • Effect of performing daily activities while standing on the quantity and quality of the thigh muscles in adults with severe cerebral palsy: a cross-sectional study. Endo S, Soyama T, Asai H, Inaoka PT, Sasaki H, Nomura I, Sakurakichi K.J Phys Ther Sci. 2021 Mar;33(3):288-294.
  • Supported standing and stepping device use in young children with cerebral palsy, gross motor function classification system III, IV and V: A descriptive study. Livingstone RW, Paleg GS, Field DA.Assist Technol. 2024 Jul 3;36(4):264-274.
  • Systematic review and evidence-based clinical recommendations for dosing of pediatric supported standing programs. Ginny S Paleg, Beth A Smith, Leslie B Glickman. Pediatr Phys Ther 2013 Fall;25(3):232-47.
  • „It is something that gives us hope”: Lived experience among parents to children with cerebral palsy who are non-ambulant of the phenomenon physical activity, with or without the use of a novel dynamic standing device. Lauruschkus K, Holmberg R, Tornberg ÅB.Front Rehabil Sci. 2023 Apr 24;4:1139847.

Rekomendacje

3 razy dziennie po 30 min lub 2 razy dziennie po 45 min. Nie zaleca się jednorazowej pionizacji dłuższej niż 45-60 min. Ogółem 60 – 90 min/5 dni w tygodniu.

Które dzieci skorzystają z pionizacji?

Wszystkie dzieci i młodzież z niepełnosprawnością fizyczną, które mają lub są narażone na zmniejszenie gęstości kości.

Kiedy rozpocząć pionizację:

– jeśli nie ma przeciwwskazań to wprowadzamy pozycję stojącą ok 9-12 mż

* Podwichnięcie lub zwichnięcie stawu biodrowego przy braku bólu nie jest przeciwwskazaniem do pionizacji.

Dobór odpowiedniego pionizatora, który wspiera funkcję, nie ogranicza aktywności a jednocześnie zabezpiecza przed zmianami wtórnymi jest kluczowy i powinien być dopasowany do potrzeb i możliwości każdego dziecka. Indywidualne podejście w doborze i dopasowaniu jest niezbędne, ale należy również zwrócić uwagę na regularną kontrolę. Dziecko rośnie, zmieniają się jego parametry, rodzeństwo lubi wykręcić śrubkę czy dwie a transport i składanie mogą coś przestawić, więc warto co jakiś czas skonsultować ustawienia ze specjalistą.



EBM – lista artykułów
  • Rodby-Bousquet E, Agustsson A. Postural Asymmetries and Assistive Devices Used by Adults With Cerebral Palsy in Lying, Sitting, and Standing. Front Neurol. 2021;12:758706.
  • Effect of performing daily activities while standing on the quantity and quality of the thigh muscles in adults with severe cerebral palsy: a cross-sectional study. Endo S, Soyama T, Asai H, Inaoka PT, Sasaki H, Nomura I, Sakurakichi K.J Phys Ther Sci. 2021 Mar;33(3):288-294.
  • Supported standing and stepping device use in young children with cerebral palsy, gross motor function classification system III, IV and V: A descriptive study. Livingstone RW, Paleg GS, Field DA.Assist Technol. 2024 Jul 3;36(4):264-274.
  • Systematic review and evidence-based clinical recommendations for dosing of pediatric supported standing programs. Ginny S Paleg, Beth A Smith, Leslie B Glickman. Pediatr Phys Ther 2013 Fall;25(3):232-47.
  • „It is something that gives us hope”: Lived experience among parents to children with cerebral palsy who are non-ambulant of the phenomenon physical activity, with or without the use of a novel dynamic standing device. Lauruschkus K, Holmberg R, Tornberg ÅB.Front Rehabil Sci. 2023 Apr 24;4:1139847.

Bezpieczeństwo dziecka jest najważniejsze – w niektórych sytuacjach pionizacja jest niezbędna, jednak wymaga szczególnej ostrożności.

Przeciwwskazania bezwzględne do pionizacji

  • Niestabilność ortopedyczna
    • świeże złamania bez zgody lekarza
    • ciężka osteoporoza lub „ekstremalnie kruche kości”
    • nawykowe zwichnięcie stawu biodrowego
  • Niemożliwy do opanowania ból lub ograniczenia fizyczne
    • ekstremalny lub niekontrolowany ból podczas stania
    • ciężkie przykurcze (zgięcie biodra/kolana, zgięcie podeszwowe stawu skokowego) uniemożliwiające bezpieczne ustawienie
    • napięcie mięśniowe (hipertonia, hipotonia lub dyskineza) uniemożliwiające prawidłową i bezpieczną pionizację
  • Czynniki sercowo-naczyniowe
    • nadciśnienie lub niedociśnienie ortostatyczne
    • nadciśnienie spoczynkowe przekraczające 200/110 mmHg
  • Obawy dotyczące skóry i otwarte rany
    • krucha skóra lub odleżyny
    • wysokie ryzyko napadów (np. niekontrolowana padaczka)

Względne przeciwwskazania do pionizacji (wymagają środków ostrożności)

  • Schorzenia układu sercowo-płucnego
    • nadciśnienie płucne
    • zaburzenia rytmu serca lub niestabilne naczynia krwionośne
    • osłabione układy oddechowe/sercowo-naczyniowe wymagające ścisłego monitorowania ciśnienia krwi i tętna
  • Schorzenia pooperacyjne lub stany ostre
    • ograniczenia obciążania po operacji (np. po operacji kręgosłupa)
    • niedawne złamania jednej kończyny (regulowane pionizatory mogą umożliwiać częściowe obciążanie)
  • Czynniki nerwowo-mięśniowe i posturalne
    • asymetryczna długość nóg lub przykurcze wymagające specjalistycznych ram

Zaświadczenie lekarskie: obowiązkowe dla osób ze złamaniami, ograniczeniami pooperacyjnymi lub złożonymi chorobami współistniejącymi.

Dostosowanie: Pionizacja musi uwzględniać przykurcze, różnice w długości nóg lub asymetrie za pomocą regulowanych elementów (np. pelot kolanowych, podnóżków).

Monitorowanie: Podczas początkowego użytkowania należy monitorować podstawowe parametry życiowe (ciśnienie krwi, tętno) i integralność skóry.


EBM – lista artykułów
  • Inclination, hip abduction, orientation, and tone affect weight-bearing in standing devices Ginny Paleg, Wendy Altizer, Rachel Malone, Katie Ballard, Alison Kreger  J Pediatr Rehabil Med. 2021;14(3):433-441
  • Kecskemethy HH, Herman D, May R, Paul K, Bachrach SJ, Henderson RC. Quantifying weight bearing while in passive standers and a comparison of standers. Dev Med Child Neurol 2008; 50: 520-523.
  • Positioning for Hip Health: A Clinical Resource Lynore McLean, B.Sc. PT, Sonja Magnuson, M.Sc. Rehab. Sc., Sherylin Gasior, M.Sc. OT Sunny Hill Health Centre for Children, Vancouver, BC, Canada
  • Palisano, R., Rosenbaum, P., Walter, S., Russell, D., Wood, E., & Galuppi, B. (1997). Development and reliability of a system to classify gross motor function in children with cerebral palsy. Developmental Medicine & Child Neurology, 39, 214-223.
  • Paleg, G. S., Smith, B.A., & Glickman, L.B. (2013). Systematic Review and Evidence-Based Clinical Recommendations for Dosing of Pediatric Supported Standing Programs. Pediatric Physical Therapy, 232-247
  • Dalen, Y., Saaf, M., Rignertz, H., Kelfbeck, B., Mattsson, E. & Haglund-Ackerlind, Y. (2010). Effects of standing on bone density and hip dislocation in children with severe cerebral palsy. Advances in Physiotherapy, 12, 187-193
  • Haruhiko S., (2020) Postural deformity in children with cerebral palsy: Why it occurs and how is it manager. 2020 Jun 20;23(1):8–14.
  • Gericke T: Postural management for children with cerebral palsy: consensus statement. Dev Med Child Neurol. 2006; 48: 244.
  • Novak I, Morgan C, Fahey M, Finch-Edmondson M, Galea C, Hines A, et al. State of the Evidence Traffic Lights Systematic Review of Interventions for Preventing and Treating Children with Cerebral Palsy. Curr Neurol Neurosci Rep. 2020;20(2):3.
  • Paleg G., Livingstone R. (2022) Evidence-informed clinical perspectives on postural management for hip health in children and adults with non-ambulant cerebral palsy. J Pediatr Rehabil Med. 2022;15(1):39-48.
  • Battisti N, Cozzaglio M, Faccioli S, Perazza S, Groppi A, Menta L, Motta M, Piovesan R, Digennaro GL, Rodocanachi M, Ronchetti AB, Sarno C, Saviola D, Valagussa G, Cersosimo A.Eur J. Prevention of hip dislocation in severe cerebral palsy (GMFCS III-IV-V): an interdisciplinary and multi-professional Care Pathway for clinical best practice implementation. Phys Rehabil Med. 2023 Dec;59(6):714-723
  • Rauf W, Sarmad S, Khan I, Jawad M. Effect of position on gross motor function and spasticity in spastic cerebral palsy children. J Pak Med Assoc. 2021 Mar;71(3):801-805.
  • Paleg G, Livingstone R. Outcomes of gait trainer use in home and school settings for children with motor impairments: A systematic review. Clin Rehabil. 2015;29(11):1077–91.
  • Verschuren O, Hulst RY, Voorman J, Pillen S, Luitwieler N, Dudink J, et al. 24-Hour Activity for Children With Cerebral Palsy: a Clinical Practice Guide. Dev Med Child Neurol. 2021;63(1):54–9.
  • Toohey M., Blatch-Williams R., Budini K., Ferreira A., Griffin A, Hines A., Jackman M., Lind K., Massey J., Mc Namara M., Mitchell J., Morgan C., Norfolk E., CB. Paton M., Polyblank D., Reedman S.,Novak I. Effectiveness of postural interventions in cerebral palsy: umbrella systematic review. Paediatrics and Child Health Volume 34, Issue 8, August 2024, Pages 257-278

Szczególnym rodzajem pionizacji jest pionizacja w odwiedzeniu w stawach biodrowych (czyli w rozkroku), która poza typowymi zaletami dodatkowo:

  • Poprawia stabilność stawów biodrowych
  • Zmniejsza procent migracji głowy kości udowej
  • Poprawia rozwój panewki stawu biodrowego
  • Poprawia i utrzymuje długość mięśni kulszowo-goleniowych i biodrowo-lędźwiowych
  • Wspomaga pośrednie ustawienie miednicy
  • Zapobiega krzyżowaniu nóg podczas chodu


EBM – lista artykułów
  • Macias-Merlo L, Bagur-Calafat C, Girabent-Farrés M, A Stuberg W. Effects of the standing program with hip abduction on hip acetabular development in children with spastic diplegia cerebral palsy. Disabil Rehabil. 2016;38(11):1075–81.
  •  Martinsson C, Himmelmann K. Effect of weight-bearing in abduction and extension on hip stability in children with cerebral palsy. Pediatr Phys Ther Summer. 2011;23(2):150–7.
  • Martinsson C, Himmelmann K. Abducted Standing in Children with Cerebral Palsy: Effects on Hip Development after 7 Years. Pediatr Phys Ther. 2021;33(2):101–7.
  • Dalén Y, Sääf M, Ringertz H, Klefbeck B, Mattsson E, Haglund-Åkerlind Y. Effects of standing on bone density and hip dislocation in children with severe cerebral palsy. Adv Physiother. 2010;12(4):187–93.
  • Ruys EC. Trochanteric girdle to prevent hip dislocation in standing. Phys Ther. 1988;68(2):226–7.
  • Htwe O, Ismail F, Joseph LH. Hip Subluxation / Dislocation in Children with Cerebral Palsy: Does Standing Help?Int Med J. 2016;23(April):169–72.
  • Rodby-Bousquet E, Agustsson A. Postural Asymmetries and Assistive Devices Used by Adults With Cerebral Palsy in Lying, Sitting, and Standing. Front Neurol. 2021;12:758706.
  • Dynamic displacement of the femoral head by hamstring stretching in children with cerebral palsy Chia Hsieh Chang, Yu Ying Chen, Chao Jan Wang, Zhon Liau Lee, Hsuan-Kai Kao, Ken N Kuo. J Pediatr Orthop 2010 Jul-Aug;30(5):475-8.

Rekomendacje

  • 5 dni w tygodniu, ogółem 60-90 min (rozłożone na 2-3 razy dziennie), odwiedzenie 30-60 stopni (15-30 stopni po jednej stronie)
  • Nie zaleca się stania ze stopami złączonymi razem (biodra przywiedzione), gdyż może to prowadzić do pogorszenia stawu biodrowego u dzieci ze spastycznością.
  • Przy podwichnięciach / zwichnięciach stawów biodrowych i znacznej dysplazji panewek zalecane jest wykonanie zdjęcia RTG w odwiedzeniu lub w pożądanej pozycji pionizacyjnej, aby określić wpływ pozycji na stawy biodrowe.

Piękne drukowane plakaty możecie zamówić tutaj: liwcare.pl